1. Ogólna charakterystyka programu

Program obejmuje treści przygotowania wszechstronnego, specjalnego, techniczno-taktycznego i teoretycznego. Uzupełnieniem tych treści jest program nauczania, który zakłada realizację obowiązkowych treści kształcenia i wychowania w zakresie wychowania fizycznego oraz ścieżek edukacyjnych określonych w podstawach programowych. Program szkolenia siatkarza jest integralny z kolejnymi etapami edukacyjnymi i składa się z czterech części:

1. Zabawa – stymulowanie i wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju, wyzwalanie aktywności ruchowej przez zabawy oparte na naturalnej potrzebie ruchu – szkoła podstawowa, klasy I-III.
2. Zabawa i sport – wspomaganie harmonijnego rozwoju psychofizycznego, przygotowanie do uczestnictwa w rywalizacji sportowej, wyposażenie w podstawowe umiejętności siatkarskie – szkoła podstawowa, klasy IV-VI.
3. Sport młodzieżowy – kształtowanie wszechstronnych umiejętności siatkarskich, stymulowanie samodzielnego dokonywania wyboru optymalnego działania ruchowego – gimnazjum, klasy I-III.
4. Wprowadzenie do wyczynu – wszechstronne przygotowanie organizmu do uprawiania sportu wyczynowego – liceum, klasy I-III.

Cel główny: 

Wykształcenie wszechstronnie rozwiniętego siatkarza, wyposażonego w zasób umiejętności, postaw i wiedzy, które umożliwią mu uczestnictwo w sporcie wyczynowym na poziomie mistrzowskim.

Zadania organizacyjne:

Organizacja programu szkolenia w klubie sportowym AKS Rzeszów oparta jest na współpracy ze szkołą odpowiednią dla danego etapu edukacyjnego. Klub sportowy zapewnia udział uczniów klas sportowych w rozgrywkach organizowanych dla poszczególnych kategorii wiekowych. Uczniami klas sportowych powinni być chłopcy o ponadprzeciętnych uzdolnieniach ruchowych i możliwościach rozwoju psychofizycznego. Uczestnictwo w zajęciach klasy sportowej ma się przyczynić do rozwoju ich talentu ruchowego. Program specjalistyczny obejmuje rozwój umiejętności techniczno-taktycznych. Proces nauczania piłki siatkowej powinien przebiegać zgodnie z metodyką niezależnie od wieku uczniów. Nauczycielem w klasie sportowej może być tylko kwalifikowany trener lub instruktor piłki siatkowej. Integralną częścią procesu szkoleniowego pozostaje zaangażowanie rodziców, współpraca z lekarzem sportowym i organizacja odnowy biologicznej.

Zadania szkoleniowe:

Program zawiera szczegółowe zadania szkoleniowe, do których dobrany został materiał nauczania. Treści znajdujące się w kolejnych programach są ze sobą powiązane, są kontynuacją i poszerzeniem tego co uczeń osiągnął na etapie wcześniejszym. Wprowadzane są nowe treści, dopasowane do możliwości a jednocześnie optymalnie rozwijające psychomotoryczny potencjał ucznia. Zakładany jako cel główny – wychowanie mistrza – obejmuje kształcenie na dwóch płaszczyznach. Pierwsza to wychowanie aktywnego zawodowo i społecznie wybitnego sportowca. Druga to wyposażenie młodych ludzi w umiejętności, wiedzę i postawy, które umożliwią im podejmowanie dowolnej drogi rozwoju osobistego, a jednocześnie przyczynią się do rozwoju piłki siatkowej, w sytuacji braku osiągnięcia celu głównego.

Zadania szkoły:

Zadania szkoły w kolejnych programach są zgodne z zadaniami określonymi podstawie programowej kształcenia ogólnego. Szkoła powinna umożliwić uczniom zdobycie umiejętności, wiadomości i postaw określonych w programach poszczególnych etapów edukacji, stwarzać warunki do doskonalenia sprawności, rozwoju zainteresowań i aktywności fizycznej. Jednocześnie powinna włączać w proces edukacji środowisko społeczne uczniów, rodziców i opiekunów.

Wielostopniowy system naboru i selekcji do uprawiania sportu:

Identyfikacja talentu nie może być czynnością jednorazową. Talent można próbować zidentyfikować wielokrotnie, stosując oczywiście inne kryteria na poszczególnych etapach rozwoju. Pozwala nam  to uniknąć sytuacji w której bezpowrotnie odrzucimy kandydata, który okaże predyspozycje w wieku późniejszym, zdarza się bowiem, że jednostki, które z różnych względów nie zostaną w danym momencie zakwalifikowane do szkolenia, tracą tę szansę bezpowrotnie.  Celem jest, aby w systemie szkolenia sportowego była możliwość rozwinięcia talentów sportowych bez względu na czas ich zidentyfikowania.

Schemat wielostopniowego systemu naboru i selekcji: 

Nabór podstawowy – przebiega na zasadach przyjętych w piłce siatkowej.

Nabór uzupełniający – powinien nastąpić na początku kolejnego etapu edukacyjnego, może również być prowadzony na początku kolejnego roku szkoleniowego. Dotyczy osób, które nagle ujawniły swoje wysokie możliwości sportowe.

Nabór na podstawie wyników – powinna istnieć możliwość kwalifikacji nielicznych jednostek, które dotąd nie spełniały wymaganych kryteriów, ale na ostatnim etapie szkolenia prezentują możliwości osiągnięcia wybitnego wyniku sportowego.

Selekcja typu A – utrata zdrowia, brak motywacji do uprawiania sportu, jednoznacznie określony brak możliwości rozwojowych, ujawnienie talentu do innej dyscypliny sportu (z jednoczesną propozycja jej uprawiania).

Selekcja typu B – zatrzymanie rozwoju osobniczego na poziomie nie rokującym sukcesów w danej dyscyplinie sportu, zatrzymanie wyników sportowych na niskim poziomie, ujawnienie talentu do innej dyscypliny sportu. Dotyczy ostatniego etapu edukacyjnego.

Selekcja typu C – jedynym kryterium jest wartość wyniku sportowego danego sportowca. Dotyczy ostatniego roku szkolenia.

Rozpoczynając szkolenie zawodnika, który dołącza do grupy i jest na niższym etapie rozwoju zawodniczego, należy stworzyć jego wyjściową charakterystykę, wyznaczyć cele do realizacji, określić tempo realizacji i systematycznie dokonywać kontroli efektów treningu.

Przedstawiony poniżej schemat organizacyjny procesu szkolenia drużyn młodzieżowych AKS Rzeszów.

Grupy szkolenia początkowego (stan na: jesień 2010 r.) znajdują się w następujących szkołach podstawowych miasta Rzeszowa: SP 2, SP 22, SP 11 oraz w Gimnazjum Nr 7.

Centralne miejsce w początkowym okresie szkolenia zajmuje GRUPA SELEKCYJNA składająca się z zawodników klas VI-tych. Z grupy tej wyłonione powinny być 2 zespoły: ZESPÓŁ 1 – składający się z najbardziej utalentowanych i rokujących chłopców i stanowiący klasę pierwszą w Gimnazjum Sportowym, oraz ZESPÓŁ 2 – dla pozostałych chłopców, którzy na tym etapie przegrali rywalizację o miejsce w Zespole 1 (klasa sportowa w Gimnazjum Nr 7).

Zespół 2 ma jednak inne, bardzo ważne zadanie do realizacji. Celowe jest, aby w systemie szkolenia sportowego była możliwość rozwinięcia talentów sportowych bez względu na czas ich zidentyfikowania. I taką też możliwość daje istnienie Zespołu 2 w Gimnazjum Nr 7.

Gimnazjum Sportowe

Specyfika dyscypliny sportu, jaką jest piłka siatkowa, jej trudność i złożoność techniczna powodują, że wysoki i wyrównany poziom wyszkolenia wszystkich zawodników (a więc co najmniej całej „12”) ma kapitalne znaczenie dla jakości i szybkości podnoszenia ich umiejętności, a co za tym idzie osiągania sukcesów sportowych. Możemy to osiągnąć wtedy, gdy najlepsi będą trenować z najlepszymi. Najpewniej dla osiągnięcia tego celu najwłaściwszym miejscem jest Gimnazjum Sportowe – szkoła z natury rzeczy powołana do realizacji zadań sportowych. Po wtóre, Gimnazjum Sportowe jest naturalnym ‘przedsionkiem’ kolejnego etapu szkolenia, już na poziomie licealnym: Szkoły Mistrzostwa Sportowego. Szkoła ta jest jednym z ogniw Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr 2, podobnie jak Gimnazjum Sportowe. A zatem edukacyjny próg: gimnazjum – liceum będzie z pewnością łatwiejszy do pokonania, gdy zawodnicy – absolwenci Gimnazjum Sportowego w sposób najbardziej naturalny staną się uczniami Szkoły Mistrzostwa Sportowego.

Szkoła Mistrzostwa Sportowego

Szkoła Mistrzostwa Sportowego została powołana do życia decyzją Rady Miasta Rzeszowa i rozpoczęła swoją działalność we wrześniu 2009 roku.